Thực tế thời gian qua cho thấy, tại nhiều địa phương đã xảy ra các vụ cháy nhà dân, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh, kho, xưởng… gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự chủ quan, sơ suất trong quá trình sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt; thắp hương, đốt vàng mã, nấu nướng; sử dụng thiết bị điện quá tải, chập điện, thiết bị cũ, hệ thống điện không bảo đảm an toàn; hút thuốc lá không đúng nơi quy định; sạc pin xe điện, điện thoại qua đêm…
Đặc biệt, tại các hộ gia đình kết hợp kinh doanh, nhà ở đồng thời là nơi chứa hàng hóa, việc tích trữ hàng phục vụ nhu cầu mua sắm dịp Tết không chỉ làm gia tăng nguy cơ cháy mà còn cản trở nghiêm trọng lối thoát nạn khi xảy ra sự cố. Tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, tình trạng tăng ca, tăng công suất thiết bị, tích trữ nhiều nguyên vật liệu dễ cháy trong khi hệ thống điện không được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên là yếu tố tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ rất lớn.
Trước tình hình trên, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy, nổ xảy ra trong mùa khô hanh, dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội năm 2026, Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH), Bộ Công an khuyến cáo các cấp, các ngành, cơ quan, tổ chức, cơ sở và toàn thể Nhân dân nghiêm túc thực hiện một số nội dung trọng tâm sau:
1. Đối với các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị, cơ sở
- Tổ chức thực hiện nghiêm túc công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại chỗ; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kiến thức, kỹ năng PCCC và CNCH đến cán bộ, công nhân viên, người lao động, hộ kinh doanh và Nhân dân.
- Thường xuyên tổ chức tự kiểm tra an toàn PCCC; kịp thời phát hiện, khắc phục triệt để các nguy cơ mất an toàn cháy, nổ.
- Xây dựng, củng cố lực lượng PCCC cơ sở; lắp đặt thiết bị cảnh báo cháy sớm; trang bị phương tiện, huấn luyện nghiệp vụ về PCCC, CNCH để bảo đảm khả năng phát hiện, báo cháy và xử lý hiệu quả ngay từ khi mới phát sinh.
- Chuẩn bị phương án thoát nạn cho người và tài sản; tăng cường tuần tra, canh gác 24/24 giờ, nhất là ban đêm, ngày nghỉ, lễ Tết.
2. Đối với hộ gia đình
- Cẩn trọng khi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt; thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã, đun nấu, sử dụng các thiết bị sinh nhiệt; không để vật liệu dễ cháy gần nguồn lửa, nguồn nhiệt.
- Trước khi ra khỏi nhà và trước khi đi ngủ phải kiểm tra, tắt các thiết bị điện không cần thiết; thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, bếp đun, thiết bị điện trong gia đình.
- Chủ động trang bị thiết bị cảnh báo cháy sớm, bình chữa cháy xách tay, mặt nạ phòng độc, thang dây hạ chậm; xây dựng và thực tập phương án thoát nạn cho các thành viên trong gia đình.
- Khi xảy ra cháy, nhanh chóng báo động, ngắt điện khu vực bị cháy, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu và gọi ngay số 114 hoặc ứng dụng "Báo cháy 114" để được hỗ trợ kịp thời.
3. Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh
- Người đứng đầu cơ sở chịu trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, quán triệt và kiểm tra việc chấp hành các quy định về an toàn PCCC.
- Tăng cường tự kiểm tra, bảo đảm an toàn hệ thống điện, sắp xếp hàng hóa, nguyên vật liệu cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt.
- Bố trí lực lượng thường trực, tuần tra trong và ngoài giờ hành chính để kịp thời phát hiện, xử lý cháy ngay từ giai đoạn ban đầu.
4. Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh
- Lắp đặt thiết bị bảo vệ cho hệ thống điện; không câu, móc, đấu nối dây điện tùy tiện; không để dây điện đi qua vật liệu dễ cháy.
- Bố trí nơi thờ cúng hợp lý, an toàn; có lối thoát nạn thứ hai; không để lồng, lưới sắt che kín ban công, cửa sổ hoặc phải có cửa thoát hiểm bảo đảm sử dụng được khi cần thiết.
- Không tích trữ xăng dầu, khí đốt, hóa chất dễ cháy nổ trong nhà; không để hàng hóa, vật dụng cản trở lối thoát nạn.
- Lắp đặt thiết bị cảnh báo cháy sớm, trang bị phương tiện chữa cháy tại khu vực sản xuất, kinh doanh và ngăn cách khu vực sản xuất, kinh doanh với khu vực sinh hoạt bằng vật liệu ngăn cháy.
5. Đối với khu dân cư, nhà trọ
- Chính quyền địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện các biện pháp an toàn PCCC và CNCH; duy trì hiệu quả các mô hình "Tổ liên gia an toàn PCCC", "Điểm chữa cháy công cộng".
- Xây dựng và tổ chức thực tập các phương án chữa cháy, cứu nạn sát với điều kiện thực tế.
6. Đối với cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, chợ, trung tâm thương mại
- Quản lý chặt chẽ nguồn lửa, nguồn điện; bố trí khu vực thắp hương, hóa vàng an toàn; thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện PCCC.
- Thực hiện nghiêm các quy định về lối thoát nạn, hệ thống báo cháy, chữa cháy; tổ chức lực lượng PCCC cơ sở thường trực, sẵn sàng xử lý sự cố.
- Người dân khi tham gia lễ hội, mua sắm cần chấp hành nội quy PCCC, CNCH không mang chất dễ cháy, nổ; chủ động quan sát lối thoát nạn và bình tĩnh thoát hiểm khi có sự cố.
7. Đối với an toàn PCCC rừng
- Nghiêm túc chấp hành các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng; không sử dụng lửa tùy tiện trong rừng và khu vực giáp ranh rừng; không đốt thực bì, rác thải, nương rẫy khi chưa được phép; quản lý chặt chẽ nguồn lửa, nguồn nhiệt trong các hoạt động sản xuất, sinh hoạt, tham quan, tín ngưỡng gần rừng.
- Tăng cường tuần tra, canh gác, theo dõi, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ cháy rừng; chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện, phương án phòng cháy, chữa cháy rừng tại chỗ; khi phát hiện cháy rừng phải nhanh chóng báo cho lực lượng chức năng hoặc gọi số 114 để được hỗ trợ kịp thời.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Bộ Công an khuyến cáo các cấp, các ngành, cơ quan, tổ chức và toàn thể Nhân dân nâng cao ý thức, trách nhiệm, chủ động phòng ngừa, thực hiện nghiêm các biện pháp bảo đảm an toàn PCCC và CNCH, góp phần để Nhân dân cả nước đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 an toàn, lành mạnh, vui tươi./.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Bộ Công an