1. Thủ đoạn 1: Đối tượng giả danh cán bộ cơ quan Công an gọi điện cho người dân (chủ yếu là học sinh, sinh viên, thanh niên mới lớn, ít kinh nghiệm sống, tâm lý chưa vững vàng, ổn định) thông báo liên quan đến các vụ án hình sự nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (như: ma túy, rửa tiền, lừa đảo chiếm đoạt tài sản...) nhằm đe dọa, tác động tâm lý, yêu cầu kê khai tài sản và thực hiện theo các yêu cầu của đối tượng. Sau đó, các đối tượng yêu cầu nạn nhân thuê phòng nhà nghỉ, khách sạn để ở một mình, không được liên hệ, nghe điện thoại của ai khác ngoài các đối tượng để "phục vụ điều tra"; rồi sử dụng các ứng dụng gọi video trực tuyến cho đối tượng để giám sát nạn nhân. Các đối tượng sẽ sử dụng các hình ảnh này hoặc yêu cầu nạn nhân trực tiếp gọi điện thông báo cho gia đình về việc bị bắt cóc, yêu cầu chuyển tiền đến các tài khoản ngân hàng do các đối tượng chỉ định để "chuộc" người và chiếm đoạt.
2. Thủ đoạn 2: Các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan Công an gọi điện cho người dân (chủ yếu là sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp hoặc học sinh lớp 12 vừa tốt nghiệp THPT) để thông báo liên quan đến các vụ án hình sự nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (ma túy, rửa tiền, lừa đảo chiếm đoạt tài sản...) nhằm đe dọa, rồi yêu cầu kê khai tài sản và thực hiện chuyển tiền đến tài khoản ngân hàng chỉ định để phục vụ điều tra, xác minh, bảo lãnh, nếu không sẽ bị bắt giam. Do nhóm nạn nhân này thường không có tài sản nên các đối tượng sẽ hướng dẫn và cung cấp cho nạn nhân Thông báo trúng tuyển du học nước ngoài/Giấy mời giao lưu quốc tế để nạn nhân nói dối, xin tiền phụ huynh để đóng lệ phí, chứng minh thu nhập, tài sản đi du học, hứa hẹn sẽ được trả lại sau khi xác minh. Sau khi phụ huynh chuyển tiền, các đối tượng sẽ yêu cầu nạn nhân chuyển tiền đến các tài khoản ngân hàng do chúng chỉ định và chiếm đoạt.
3. Thủ đoạn 3: Các đối tượng gọi điện cho người dân giả mạo là cán bộ công an phường hoặc cơ quan nhà nước, gọi điện hoặc gửi tin nhắn cho người dân để thông báo về việc thay đổi địa giới hành chính, yêu cầu cập nhật thông tin cá nhân để "đồng bộ dữ liệu". Sau đó, yêu cầu người dân được truy cập vào các đường dẫn giả mạo hoặc tải về ứng dụng giả mạo có tên, giao diện gần giống với VNeID. Tiếp theo các đối tượng sẽ chiếm quyền sử dụng thiết bị điện tử (điện thoại di động...), yêu cầu người dân thực hiện chuyển khoản nộp phí thanh toán với mục đích đánh cắp mã OTP của tài khoản ngân hàng hoặc Thu thập dữ liệu sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt) và thông tin cá nhân khác để chiếm đoạt quyền truy cập tài khoản; rồi thực hiện giao dịch chuyển tiền từ tài khoản của người dân đến tài khoản khác để chiếm đoạt tiền.
4. Thủ đoạn 4: Đối tượng lừa đảo giả mạo là nhân viên Công ty chuyển phát nhanh (Shipper) gọi điện thoại cho người dân thông báo có đơn hàng cần giao nhận.
Nhiều người dân có thói quen thường xuyên mua hàng qua mạng nên khi đối tượng lừa đảo gọi điện đã không kiểm tra mà nhanh chóng chuyển khoản thanh toán. Sau khi chuyển khoản thành công, các đối tượng thông báo do nhầm lẫn nên số tài khoản trên là số đăng ký thẻ hội viên shipper, mỗi tháng tự động bị trừ tiền, mục đích làm người dân lo sợ làm theo hướng dẫn của đối tượng lừa đảo truy cập vào các đường link, sau đó bị đối tượng thực hiện thao tác chuyển tiền trong tài khoản ngân hàng để chiếm đoạt.
5. Thủ đoạn 5: Đối tượng giả mạo nhân viên của các đơn vị, cơ quan nhà nước gọi điện đến một số chủ cửa hàng, đại lý để đặt mua số mặt hàng hoặc đặt làm cỗ, làm sự kiện. Sau khi chủ cửa hàng, đại lý đồng ý thì đối tượng lừa đảo tiếp tục đặt kèm theo các loại hàng hóa hoặc dịch vụ (với số lượng lớn) mà cửa hàng, đại lý không có. Đối tượng lừa đảo sẽ giới thiệu, hướng dẫn chủ cửa hàng liên hệ với các đại lý đầu mối (bên thứ 3) để đặt hàng. Tại đại lý đầu mối (bên thứ 3) cũng thuộc nhóm đối tượng lừa đảo sẽ yêu cầu chủ cửa hàng đặt cọc mới chuyển hàng, khi chủ cửa hàng, đại lý chuyển tiền, chúng sẽ chặn liên lạc, chiếm đoạt tài sản.
6. Thủ đoạn 6: Thủ đoạn lừa đảo thông qua tuyển cộng tác viên bán hàng Online, lôi kéo đầu tư tài chính, forex: Ban đầu khi đơn hàng nhỏ hoặc gói đầu tư nhỏ các đối tượng sẽ thanh toán cả gốc và hoa hồng cho nạn nhân để tạo lòng tin.
Sau một vài lần đối tượng yêu cầu thanh toán đơn hàng cao hơn (trị giá vài triệu) hoặc nạn nhân bỏ ra số tiền lớn để đầu tư thì các đối tượng sẽ báo lỗi hệ thống sau đó chiếm đoạt.
7. Thủ đoạn 7: Đối tượng giả mạo nhân viên của các cơ quan nhà nước như: Công an, Tòa án, Viện kiểm sát, Hải quan... gọi điện thông báo cho nạn nhân đang bị Cơ quan Công an điều tra vì có liên quan đến hành vi tội phạm như: trốn thuế, buôn bán ma túy, lừa đảo... Khi thấy nạn nhân sợ hãi và tin là thật thì đối tượng sẽ yêu cầu nạn nhân chuyển số tiền vào tài khoản ngân hàng do đối tượng cung cấp để "điều tra, xác minh", sau đó sẽ chiếm đoạt tiền.
8. Một số phương thức thủ đoạn lừa đảo khác:
- Giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát. Tòa án gọi điện lừa đảo.
- Giả danh nhân viên y tế bảo người thân đang cấp cứu, đề nghị ứng tiền khám chữa bệnh.
- Giả danh nhân vật, cơ quan có uy tín, sức ảnh hưởng liên hệ cung cấp dịch vụ lấy lại tiền đã bị lừa đảo, đã bị chiếm đoạt cho nạn nhân.
- Giả mạo biên lai chuyển tiền thành công để xác nhận việc trả tiền.
- Giả mạo Website cơ quan, doanh nghiệp để phát tán tin nhắn giả mạo nhằm đánh cắp thông tin cá nhân.
- Lừa đảo tuyển cộng tác viên online; mua bán online; rao bán hàng giả, hàng nhái trên các trang mạng.
- Lừa đảo đầu tư tiền ảo, chứng khoán, đa cấp.
- Lừa đảo đánh số lô, số đề, cờ bạc; cài cắm ứng dụng, link quảng cáo cờ bạc, cá độ, tín dụng đen.
- Giả chuyển nhầm tiền vào tài khoản ngân hàng của người khác, sau đó liên tục gọi điện đòi lại.
- Làm quen qua mạng, lợi dụng tình cảm của nạn nhân để lừa chuyển tiền, kêu gọi đầu tư tài chính.
- Vay tiền qua App.
- Đánh cắp, mạo danh tải khoản mạng xã hội nhắn tin lừa đảo; dụ dỗ mua "combo du lịch giá rẻ".
- Thông bảo "khóa sim" vì chưa chuẩn hóa thuê bao.
- Tuyển người mẫu nhí; tuyển nhân viên xuất khẩu lao động việc nhẹ lương cao.
- Sử dụng công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) để tạo ra những cuộc gọi "Deepfake, Deepvoice" giả người thân để lừa đảo...
Khuyến cáo, biện pháp phòng tránh:
Cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án không làm việc, điều tra vụ án qua điện thoại, mạng xã hội (Zalo, Viber hay Facebook...), mọi hoạt động điều tra đều được tiến hành tại trụ sở Cơ quan Công an, Viện Kiểm sát hoặc Tòa án.
Đề nghị người dân nâng cao ý thức trong việc bảo vệ thông tin cá nhân, không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, ảnh chân dung, căn cước công dân qua điện thoại, mạng xã hội.
Không tự cách ly bản thân với gia đình, người thân; Luôn giữ kết nối thông tin với người thân, thông báo để người thân biết mình làm gì, ở đâu và tìm sự giúp đỡ của người thân khi gặp tình trạng hoang mang, lo sợ.
Khi nhận được thông tin người thân bị bắt cóc, yêu cầu chuyển tiền "chuộc" cần bình tĩnh, xác minh lại thông tin, báo ngay cho cơ quan Công an để được hướng dẫn, trợ giúp. Tuyệt đối không nóng vội thực hiện theo các yêu cầu của đối tượng.
Phụ huynh học sinh cần cảnh giác với các yêu cầu, lý do xin tiền bất thường từ con, em mình. Khi có thông báo đậu học bổng, trúng tuyển du học, cần kiểm tra, xác minh rõ ràng từ nhà trường, tính hợp pháp của giấy mời, thông báo, đơn vị tổ chức.
Không chuyển tiền vội vàng chỉ dựa trên lời hứa "sẽ trả lại sau khi xác minh"
Việc cập nhật thông tin theo địa giới hành chính mới (Nơi thường trú, nơi ở, quê quán... trên app VNelD định danh mức 2) sẽ được tự động cập nhật cho người dân. Người dân không chia sẻ thông tin cá nhân đã được cập nhật mới trên mạng xã hội, sẽ có nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân, tạo cơ hội cho đối tượng lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tất cả các cuộc gọi yêu cầu người dân truy cập đường link, tải ứng dụng để cập nhật thông tin đều do các đối tượng lừa đảo, lợi dụng việc sáp nhập nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của người dân.
Khi cài đặt các ứng dụng trên thiết bị di động cần kiểm tra và chỉ cài đặt ứng dụng chính thức từ kho ứng dụng Google Play Store hoặc Apple App Store (đặc biệt là các ứng dụng VNelD, eTax Mobile, VssID, ứng dụng ngân hàng điện tử... ). Tuyệt đối không truy cập đường link hoặc cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, dữ liệu sinh trắc học cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội.
Gọi điện thoại xác minh khi người thân hỏi vay tiền qua không gian mạng Cảnh giác với các cuộc gọi từ số điện thoại lạ, không tham gia các nhóm "chat" từ lời mời trên mạng xã hội khi không xác minh rõ nguồn gốc của nhóm.
Cảnh giác với thủ đoạn người nước ngoài làm quen qua mạng xã hội.
Báo với cơ quan Công an nơi cư trú hoặc nơi gần nhất khi nhận được tiền không rõ do ai chuyển.
Không vay tiền qua App (phần mềm ứng dụng) không rõ nguồn gốc.
Không đầu tư tài chính trên các sàn giao dịch không chính thống.
Không chuyển bất cứ khoản tiền nào để mua đơn hàng theo yêu cầu của đối tượng.
Không chuyến bất cứ khoản tiền nào để chứng minh tài chính của mình.
Đề nghị nhân dân nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng./.
Công an phường Khương Đình